Newasco van Houten en Christeyns verminderen microplastics en PFAS in afvalwater
PFAS en microplastics vormen een groeiende uitdaging voor bedrijven, waterbeheerders en rioolwaterzuiveringsinstallaties. In de nieuwe wasserij van Newasco van Houten onderzoeken Newasco en Christeyns hoe deze belasting al vóór lozing op het riool kan worden verminderd.
Hiervoor is een Christeyns Lint-X rotor geplaatst, die het afvalwater filtert voordat het naar het riool gaat. De eerste analyses laten veelbelovende resultaten zien: de filtratiestap reduceerde de totale hoeveelheid microplastics met circa 33% en de concentratie van 32 geanalyseerde PFAS-soorten met 20%.
Wat zijn PFAS en waarom zijn ze een probleem?
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden door de mens gemaakte chemische stoffen die water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen hebben. Daarom worden ze toegepast in onder meer waterafstotende kleding, buitensportkleding (Gore-Tex), antiaanbaklagen (Teflon), blusschuim, cosmetica en schoonmaakmiddelen.
PFAS zijn niet of nauwelijks afbreekbaar. Dat kan alleen bij hoge temperatuur in bijvoorbeeld afvalverwerkingsovens. PFAS verspreiden zich gemakkelijk in het milieu waar ze zich ophopen in planten, dieren en mensen. De schadelijke effecten daarvan beginnen pas nu zichtbaar te worden. Veel PFAS-verbindingen zijn daarom aangemerkt als Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), waardoor strenge eisen gelden voor emissies en lozingen.
Via huishoudens en industrie komen PFAS ook in het afvalwater terecht. Dat gebeurt bijvoorbeeld via schoonmaakmiddelen, vaatwassen, cosmetische producten en het wassen van kleding. Door hun chemische structuur, goede oplosbaarheid in water en minuscule grootte zijn ze moeilijk te verwijderen in rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI’s) en verspreiden ze zich uiteindelijk in het oppervlaktewater.
Wat zijn microplastics?
Microplastics zijn plastic deeltjes kleiner dan 5 millimeter en komen voor in water, de bodem, de lucht en zelfs in ons eigen lichaam en voedsel. Er wordt onderscheid gemaakt tussen primaire microplastics, die bewust klein worden geproduceerd voor toepassingen in bijvoorbeeld cosmetica, verf en schoonmaakmiddelen, en secundaire microplastics die ontstaan door slijtage en afbraak van grotere kunststofproducten. Denk aan slijtage van autobanden en loslatende vezels die vrijkomen bij het wassen. Juist daarom zijn deze microplastics relevant voor industriële wasserijen.
Filtratie van afvalwater bij de bron
In de nieuwe wasserij van Newasco van Houten is een Christeyns Lint-X rotor geplaatst om de belasting van het afvalwater te verminderen. De Lint-X rotor is een rotatiefilter dat het afvalwater filtert voordat het naar het riool gaat. Daarbij worden pluis, textielvezels en andere deeltjes uit de waterstroom gehaald.
Doordat het filter licht schuin staat, hopen deze vezels zich op tot bolletjes die uiteindelijk in de centrale afvalbak terechtkomen. Op deze manier worden de microplastics doeltreffend uit het afvalwater gefilterd. Uit analyses blijkt dat ook bepaalde PFAS-typen via deze filtratiestap worden gereduceerd. Deze zijn wateroplosbaar of dusdanig klein, dat ze zich binden aan textielvezels in het water, waardoor ze samen met deze vezels in het filter achterblijven.
Het afgevangen textielafval wordt vervolgens aangeboden aan een afvalverwerker, waar het op hoge temperatuur wordt verbrand. Zo worden de microplastics en PFAS uit de waterstroom verwijderd en niet verder verspreid via het riool.
Eerste resultaten: minder PFAS en microplastics
De eerste proeven zijn uitgevoerd met een filterdoek van 105 µm. In samenwerking met het analyselaboratorium van SGS is het afvalwater vóór en na filtratie onderzocht op 32 PFAS-soorten en 26 typen microplastics. Dit zijn de meest voorkomende soorten.
Bij 23 PFAS-soorten waren de concentraties in het afvalwater zeer laag, waardoor geen significant verschil meetbaar was tussen de waarden vóór en na de filtratie. Bij 4 PFAS-soorten werd geen significante reductie gemeten. Vijf specifieke PFAS-soorten lieten daarentegen wel een duidelijke afname zien. Over alle 32 geanalyseerde PFAS-soorten samen kwam de totale reductie uit op 20%.
| Type PFAS (ng/l) | Reductie |
| PFAS totaal (alle 32 soorten totaal) | 20 % |
| PFBA (perfluorbutaanzuur) | 20 % |
| PFPeA (perfluorpentaanzuur) | 60% |
| PFOS (perfluoroctaansulfonzuur) totaal | 40% |
| FTS (8:2 en 10:2 fluortelomeersulfonzuur) | 50-60% |
Daarnaast onderzocht het analyselaboratorium het afvalwater vóór en na de filtratie op 26 typen microplastics. Ook daar was een duidelijk effect meetbaar. De Lint-X rotor filterde ongeveer een derde van de gemeten microplastics uit het afvalwater.
| Type microplastic (deeltjes/l) | Reductie |
| Microplastics totaal (alle 26 soorten totaal) | 33 % |
| Polyamide (PA) | 24% |
| Polyethylene terephthalate (PET) | 54% |
| Polyvinylchloride (PVC) | 25% |
| Polyurethaan (PU) | 56% |
| Acrylonitril-butadiene-styreen (ABS) | 63% |
Vervolgonderzoek: fijnere filtratie
De veelbelovende resultaten vormen aanleiding voor vervolgonderzoek met een fijner filterdoek van 75 µm. Naar verwachting kunnen hiermee nog meer microplastics uit het afvalwater gefilterd worden en kan ook de PFAS-reductie verder toenemen. Daarmee wordt de belasting van RWZI’s verminderd en dragen Newasco van Houten en Christeyns bij aan schoner oppervlaktewater en een gezonder milieu.
Bronnen:
